صادرات میوه و سبزیجات تازه، یکی از بخشهای استراتژیک تجارت کشاورزی ایران است. وجود آبوهوای چهار فصل، دسترسی به محصولات متنوع، و کیفیت بالای تولید، ایران را در جایگاه ویژهای در بازار جهانی قرار داده است. اما صادرات این محصولات با توجه به فسادپذیری بالا، نیازمند رعایت استانداردهای سختگیرانه، بستهبندی اصولی، و حملونقل کنترلشده است.
این مقاله بهصورت جامع به الزامات صادرات، استانداردهای نگهداری، روشهای حمل، و نکات کلیدی برای افزایش ماندگاری و کیفیت محصول میپردازد.
بازار جهانی میوه و سبزیجات در سالهای اخیر با رشد قابل توجهی همراه شده است. کشورهایی مانند روسیه، قطر، عمان، امارات، عراق، هند و برخی کشورهای اروپایی از بزرگترین واردکنندگان محصولات تازه ایران هستند.
افزایش تقاضا برای محصولات سالم و ارگانیک، فرصت گستردهای برای صادرکنندگان ایرانی ایجاد کرده است. اما موفقیت در این بازار، تنها زمانی امکانپذیر است که محصول با کیفیت بالا، استاندارد مناسب و حملونقل حرفهای وارد بازار شود.
نخستین مرحله برای ورود به تجارت خارجی، دریافت کارت بازرگانی معتبر است.
این گواهی یکی از مهمترین اسناد برای صادرات محصولات کشاورزی است و نشان میدهد که محصول فاقد عوامل بیماریزا، آفات و آلودگیهای میکروبی است.
محصولات صادراتی باید از نظر کیفیت، سایز، میزان رطوبت، سلامت ظاهری، و عدم وجود آفت مورد تأیید سازمان استاندارد قرار گیرند.
اتاق بازرگانی، اصالت محصول را تأیید کرده و گواهی مبدأ را صادر میکند.
تمام اطلاعات مربوط به محصول، وزن، ارزش، نوع بستهبندی و گمرک مقصد در اظهارنامه ثبت میشود.
محصولات باید عاری از لهشدگی، لک، ترک و صدمات مکانیکی باشند.
اکثر کشورها میوه و سبزیجات را بر اساس سایز، رنگ، وزن و تازگی درجهبندی میکنند. استانداردسازی، ارزش محصول را افزایش میدهد.
شستوشوی محصولات برای کاهش آلودگیهای سطحی ضروری است، اما باید از روشهایی استفاده شود که باعث کاهش ماندگاری نشود.
محصولات آسیبدیده، آفتزده یا بیشازحد رسیده نباید در محموله صادراتی قرار گیرند.
دما مهمترین عامل در کاهش فساد میوه و سبزیجات است.
نمونه محدوده دمای مطلوب:
گوجهفرنگی: ۱۲ تا ۱۵ درجه
خیار: ۱۰ تا ۱۳ درجه
مرکبات: ۳ تا ۸ درجه
سیب: ۰ تا ۳ درجه
سبزیجات برگی: نزدیک صفر درجه با رطوبت بالا
رطوبت نسبی باید بین ۸۵ تا ۹۵ درصد باشد تا از خشکشدن محصول جلوگیری شود.
ترکیب گازهای CO₂ و O₂ باید کنترل شود تا کیفیت محصول حفظ گردد.
کاهش سریع دمای محصول قبل از بستهبندی و بارگیری، یکی از حیاتیترین مراحل صادرات است و ماندگاری را چند برابر میکند.
کارتنهای مقاوم با قابلیت تهویه برای اکثر میوهها مناسب هستند.
برای سبزیجات و محصولاتی با رطوبت بالا، استفاده از جعبههای پلاستیکی مقاوم توصیه میشود.
در این روش، ترکیب گاز داخل بسته کنترل میشود و ماندگاری چند روز افزایش مییابد.
برای محصولاتی مانند پیاز، سیبزمینی و کلم.
تاریخ برداشت
وزن خالص
نام محصول
کشور مبدأ
نوع بستهبندی
شرایط نگهداری
کد رهگیری و سری ساخت
کامیونها و کانتینرهای یخچالی باید دمای ثابت داشته باشند تا از فساد محصول جلوگیری شود.
سریعترین روش برای محصولات بسیار فسادپذیر مانند توتفرنگی و سبزیجات برگی.
برای مقاصد طولانی و حجم بالا، کانتینرهای رفر ریجرتد با کنترل دما و رطوبت استفاده میشود.
نوسان دما باعث تغییرات فیزیولوژیکی و کاهش شدید کیفیت محصول میشود.
چیدمان اصولی بستهها و استفاده از پالت استاندارد از تخریب محصول جلوگیری میکند.
گواهی استاندارد
گواهی قرنطینه
کارت بازرگانی
فاکتور و پکینگ لیست
گواهی مبدأ
تمام اطلاعات در سامانه EPL ثبت و بررسی میشود.
کارشناسان سلامت ظاهری، بستهبندی، وزن و مطابقت اطلاعات را بررسی میکنند.
پس از تأیید نهایی، پته خروج صادر میشود و محصول اجازه بارگیری پیدا میکند.
برای محصولات حساس مانند توتفرنگی یا سبزیجات برگی، حملونقل هوایی بهترین گزینه است.
بازارهای روسیه، عراق، عمان و امارات بیشترین تقاضا برای محصولات تازه ایران را دارند.
استفاده از دیتالاگر دما و رطوبت، یکی از الزامات حرفهای صادرات است.
شرایط FOB، CIF یا FCA باید دقیق مشخص شود.
این موضوع به بهبود کیفیت محصول و کنترل فرآیند کمک میکند.
صادرات میوه و سبزیجات تازه با وجود حجم بالای تقاضا در بازار جهانی، نیازمند رعایت دقیق استانداردهای نگهداری، بستهبندی و حملونقل است. فسادپذیری این محصولات باعث میشود که کوچکترین خطا باعث آسیب به کل محموله گردد.
بنابراین شناخت دقیق مجوزها، کنترل دما و رطوبت، بستهبندی مناسب، انتخاب مسیر حمل درست و انجام دقیق مراحل گمرکی، مهمترین عوامل موفقیت در صادرات میوه و سبزیجات تازه هستند.
با رعایت این اصول، صادرکنندگان میتوانند بهصورت پایدار و سودآور وارد بازارهای بینالمللی شوند.
کارشناسان شرکت همیار ترخیص ساعی همراه دو دهه سابقه حرفه ای در زمینه ترخیص کار کالا، انجام امور گمرکی این شرکت را در سال ۱۳۹۴ تاسیس نمودند تا بتوان با تغییر رویه های گمرکی و تجارت فرامرزی در زمینه های ترخیص کالا،صادرات و واردات با استفاده از تجارب یکایک آنها در کنار تجار و وادکنندگان کشور در پیشبرد تجارت خارجی نقش به سزایی ایفا نمایند